Protokół na spadek libido

Ashwagandha (300 mg dwa razy dziennie) poprawiała pożądanie w trzech badaniach z placebo: u 80 kobiet z obniżonym pożądaniem oraz u 100 i 76 mężczyzn. Dowody dla pozostałych składników są wstępne: metaanaliza z 2021 roku tak opisała tribulus i żeń-szeń.

Zaktualizowano 22 źródła

Wyniki dotyczą zdrowych dorosłych: część badań objęła kobiety z obniżonym pożądaniem, część mężczyzn bez zaburzeń wzwodu. Dawki opisują przebieg badań i nie są zaleceniem. Spadek libido, który się utrzymuje, wymaga rozmowy z lekarzem.

Jakie suplementy poprawiają libido?

Ashwagandha poprawiała pożądanie w trzech badaniach z placebo: u 80 kobiet z obniżonym pożądaniem oraz u 100 i 76 mężczyzn. W metaanalizie 20 badań naturalnych środków u kobiet pożądanie poprawiły też tribulus i żeń-szeń. Kozieradka, maca i tongkat ali poprawiały pożądanie lub funkcje seksualne w pojedynczych badaniach.

Źródła: PubMed 36447681, PubMed 40582043, PubMed 41766918, PubMed 34638031, PubMed 21312304, PubMed 25914334, PubMed 12472620, PubMed 23243445

Czy dowody są mocne?

Nie. Metaanaliza z 2021 roku nazwała dowody dla tribulusa i żeń-szenia wstępnymi. Przegląd maca z 2010 roku (4 badania) uznał dowody za ograniczone. W przeglądzie tribulusa u mężczyzn (10 badań) jakość połowy badań oceniono jako niską.

Źródła: PubMed 34638031, PubMed 20691074, PubMed 40219032

Od czego zacząć, gdy libido spadło?

Od ustalenia przyczyny. Lekarz sprawdza choroby hormonalne, niedobór testosteronu, zaburzenia psychiczne i problemy w relacji. Przyczyny zaburzeń seksualnych bywają biologiczne, psychiczne, wynikają z relacji albo z kultury. Suplement nie zastępuje szukania przyczyny.

Źródła: PubMed 40377950, PubMed 40997330

Protokół krok po kroku

  1. Ustal przyczynę z lekarzem

    Spadek libido bywa skutkiem chorób hormonalnych, niedoboru testosteronu, depresji, problemów w relacji albo leków. U kobiet zaburzenie pożądania rozpoznaje się, gdy trwa co najmniej 6 miesięcy, powoduje cierpienie i nie wynika z innej choroby.

    Źródła: PubMed 40377950, PubMed 34510696, PubMed 39985829

  2. Zapisuj libido raz w tygodniu

    Oceniaj pożądanie w prostej skali i zapisuj wynik. W badaniach zmiany oceniano po 4 i po 8 tygodniach.

    Źródło: PubMed 36447681

  3. Zacznij od jednego suplementu

    Gdy zaczniesz kilka suplementów naraz, nie poznasz, który działa. Dodaj następny dopiero po ocenie efektu.

  4. Oceń efekt po 8 tygodniach

    Badania ashwagandhy trwały 8 tygodni, badania maca 12 tygodni, a badanie tribulusa u kobiet po menopauzie 120 dni.

    Źródła: PubMed 36447681, PubMed 12472620, PubMed 27760089

Jakie suplementy na libido mają badania?

4 badania z randomizacją i placebo: 80 i 50 kobiet oraz 100 i 76 mężczyzn

Dawka w badaniach
300 mg ekstraktu z korzenia dwa razy dziennie
Czas
8 tygodni
Wynik
U 80 kobiet z obniżonym pożądaniem wynik skali funkcji seksualnej wzrósł z 14,20 do 22,62 punktu po ashwagandzie i z 14,17 do 19,25 po placebo. U mężczyzn (100 i 76 osób) poprawiły się pożądanie i wynik skali pożądania seksualnego.
Zastrzeżenia
To pojedyncze badania, bez niezależnej metaanalizy. U 80 kobiet działania niepożądane były podobne w obu grupach: nudności i senność. Po ashwagandzie opisano uszkodzenia wątroby, szczegóły stoją w protokole na stres.

2 badania z randomizacją i placebo: 60 mężczyzn i 80 kobiet z niskim popędem

Dawka w badaniach
600 mg ekstraktu dziennie (u mężczyzn preparat Testofen z dodatkiem minerałów, u kobiet Libifem)
Czas
6 tygodni u mężczyzn, 8 tygodni u kobiet
Wynik
U mężczyzn wzrosły pobudzenie seksualne i orgazm. U kobiet wzrosły pożądanie i pobudzenie oraz poziom wolnego testosteronu i estradiolu.
Zastrzeżenia
Testofen zawierał też minerały, więc efekt nie pochodzi z samej kozieradki. Przegląd fitoestrogenów z 2018 roku (kobiety w okresie menopauzy) także odnotował poprawę libido po kozieradce.

Metaanaliza 20 badań naturalnych środków u kobiet; badania 45 i 40 kobiet z obniżonym pożądaniem; przegląd 10 badań u mężczyzn (483 osoby)

Dawka w badaniach
750 mg dziennie przez 120 dni w badaniu 45 kobiet po menopauzie; u mężczyzn od 400 do 750 mg dziennie
Czas
120 dni u kobiet, od 1 do 3 miesięcy u mężczyzn
Wynik
W metaanalizie tribulus poprawił pożądanie seksualne kobiet wobec placebo. W obu badaniach kobiet z obniżonym pożądaniem poprawiło się pożądanie, a poziom wolnego i biodostępnego testosteronu wzrósł.
Zastrzeżenia
U mężczyzn dowody na poprawę wzwodu oceniono jako niskie: 8 z 10 badań nie wykazało istotnej zmiany androgenów. W badaniu 45 kobiet po 3 osoby w każdej grupie wycofano z powodu działań niepożądanych.

Metaanaliza 20 badań naturalnych środków u kobiet; przegląd Cochrane 9 badań u mężczyzn z zaburzeniami wzwodu

Wynik
Panax ginseng poprawił pobudzenie i pożądanie seksualne kobiet wobec placebo.
Zastrzeżenia
Autorzy metaanalizy nazywają dowody wstępnymi. Przegląd Cochrane z 2021 roku (9 badań, 587 mężczyzn) uznał działanie żeń-szenia na wzwód za nieznaczne.

Przegląd 4 badań z randomizacją; badanie mężczyzn; badanie 45 kobiet z zaburzeniami po lekach przeciwdepresyjnych

Dawka w badaniach
1500 lub 3000 mg dziennie u mężczyzn; 3 g dziennie u kobiet
Czas
12 tygodni
Wynik
U mężczyzn w wieku od 21 do 56 lat pożądanie poprawiło się od 8. tygodnia, a poziom testosteronu i estradiolu się nie zmienił. U kobiet z zaburzeniami po lekach przeciwdepresyjnych w skali ASEX remisję osiągnęło 9,5% osób po maca i 4,8% po placebo.
Zastrzeżenia
Przegląd z 2010 roku uznał dowody za ograniczone, bo badań było mało, a próby małe.

Metaanaliza 5 badań (173 osoby), kobiety i mężczyźni z zaburzeniami seksualnymi

Wynik
Funkcje seksualne poprawiły się w metaanalizie 5 badań.
Zastrzeżenia
Wyniki badań różniły się między sobą, a autorzy piszą, że potrzebne są kolejne badania. Wynik dotyczy zaburzeń seksualnych ogółem, a nie wyłącznie pożądania.

Źródło: PubMed 31516855

Badanie z randomizacją, 116 kobiet po menopauzie z niskim poziomem cynku we krwi (poniżej 62) i obniżoną funkcją seksualną

Wynik
Poprawiły się pożądanie, pobudzenie, orgazm, satysfakcja, nawilżenie i ból przy współżyciu oraz wynik ogólny. Wzrósł też poziom testosteronu.
Zastrzeżenia
Wynik dotyczy osób z niedoborem cynku. Autorzy zalecają suplement tylko przy niedoborze i piszą, że potrzebne są kolejne badania.

Badanie z randomizacją i placebo, 109 mężczyzn w wieku od 30 do 55 lat

Dawka w badaniach
300 mg wyciągu wodnego dziennie (preparat Physta)
Czas
12 tygodni
Wynik
Grupa z tongkat ali miała wyższy wynik wzwodu w skali IIEF. Autorzy podają wzrost libido o 14% w 12. tygodniu.
Zastrzeżenia
To pojedyncze badanie. Wskaźniki bezpieczeństwa były podobne jak po placebo.

Źródło: PubMed 23243445

Co nie potwierdziło się w badaniach libido?

Bezpieczeństwo

  • Po ashwagandzie opisano przypadki uszkodzenia wątroby. Szczegóły stoją w protokole na stres. Zobacz protokół

  • Jeśli libido spadło po rozpoczęciu leku przeciwdepresyjnego, nie odstawiaj leku sam. W przeglądzie z 2025 roku (11 badań, 859 kobiet) najlepiej wypadł bupropion, lek na receptę, a jakość dowodów była niska. Z suplementów badano m.in. maca i szafran.

    Źródło: PubMed 39985829

  • Kozieradka zmieniła u kobiet poziom wolnego testosteronu i estradiolu. Przy chorobach zależnych od hormonów o suplemencie decyduje lekarz.

    Źródło: PubMed 25914334

  • Lekarz wyklucza przyczyny spadku libido: choroby hormonalne, niedobór testosteronu, zaburzenia psychiczne i problemy w relacji. U mężczyzn z niedoborem testosteronu rozważa się leczenie testosteronem.

    Źródło: PubMed 40377950

Najczęstsze pytania

Czy ashwagandha podnosi libido?

W trzech badaniach z placebo (80 kobiet z obniżonym pożądaniem oraz 100 i 76 mężczyzn) pożądanie poprawiło się po 8 tygodniach przy 300 mg ekstraktu dwa razy dziennie. To badania pojedyncze, bez niezależnej metaanalizy.

Źródła: PubMed 36447681, PubMed 40582043, PubMed 41766918

Czy tribulus podnosi testosteron?

W przeglądzie 10 badań (483 mężczyzn) osiem badań nie wykazało istotnej zmiany poziomu androgenów. Autorzy nie znaleźli mocnych dowodów na wzrost testosteronu.

Źródło: PubMed 40219032

Czy suplementy pomagają, gdy libido spadło po lekach przeciwdepresyjnych?

Dowody są słabe. W przeglądzie z 2025 roku (11 badań, 859 kobiet) najlepiej wypadł bupropion, lek na receptę. W badaniu 45 kobiet w skali ASEX remisję osiągnęło 9,5% osób po maca i 4,8% po placebo.

Źródła: PubMed 39985829, PubMed 25954318

Zobacz też: Protokół na stres i lęk, Protokół na menopauzę, Protokół na sen.

Źródła

  1. Efficacy and Safety of Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract for Improvement of Sexual Health in Healthy Women: A Prospective, Randomized, Placebo-Controlled Study. Cureus, 2022. PubMed 36447681
  2. Efficacy and safety of eight-week therapy with Ashwagandha root extract in improvement of sexual health in healthy men: Findings of a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of Ayurveda and integrative medicine, 2025. PubMed 40582043
  3. Efficacy and safety of ashwagandha root extract on sexual health in healthy Men: a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study. Frontiers in reproductive health, 2026. PubMed 41766918
  4. Beneficial effects of natural products on female sexual dysfunction: A systematic review and meta-analysis. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 2021. PubMed 34638031
  5. Physiological aspects of male libido enhanced by standardized Trigonella foenum-graecum extract and mineral formulation. Phytotherapy research : PTR, 2011. PubMed 21312304
  6. Influence of a Specialized Trigonella foenum-graecum Seed Extract (Libifem), on Testosterone, Estradiol and Sexual Function in Healthy Menstruating Women, a Randomised Placebo Controlled Study. Phytotherapy research : PTR, 2015. PubMed 25914334
  7. Effect of Lepidium meyenii (MACA) on sexual desire and its absent relationship with serum testosterone levels in adult healthy men. Andrologia, 2002. PubMed 12472620
  8. Randomized Clinical Trial on the Use of PHYSTA Freeze-Dried Water Extract of Eurycoma longifolia for the Improvement of Quality of Life and Sexual Well-Being in Men. Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2012. PubMed 23243445
  9. Maca (L. meyenii) for improving sexual function: a systematic review. BMC complementary and alternative medicine, 2010. PubMed 20691074
  10. Effects of Tribulus (Tribulus terrestris L.) Supplementation on Erectile Dysfunction and Testosterone Levels in Men-A Systematic Review of Clinical Trials. Nutrients, 2025. PubMed 40219032
  11. Male Sexual Disorders: Infertility and Low Libido. FP essentials, 2025. PubMed 40377950
  12. Female Sexual Function and Dysfunction. Obstetrics and gynecology, 2025. PubMed 40997330
  13. Hypoactive Sexual Desire Disorder in Women: Physiology, Assessment, Diagnosis, and Treatment. Journal of midwifery & women's health, 2021. PubMed 34510696
  14. Pharmacological treatment of antidepressant-induced sexual dysfunction in women: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Clinics (Sao Paulo, Brazil), 2025. PubMed 39985829
  15. Efficacy of Tribulus terrestris for the treatment of hypoactive sexual desire disorder in postmenopausal women: a randomized, double-blinded, placebo-controlled trial. Menopause (New York, N.Y.), 2016. PubMed 27760089
  16. Efficacy and Safety of Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Improving Sexual Function in Women: A Pilot Study. BioMed research international, 2015. PubMed 26504795
  17. Effect of phytoestrogens on sexual function in menopausal women: a systematic review and meta-analysis. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 2018. PubMed 30156931
  18. Efficacy of Tribulus Terrestris for the treatment of premenopausal women with hypoactive sexual desire disorder: a randomized double-blinded, placebo-controlled trial. Gynecological endocrinology : the official journal of the International Society of Gynecological Endocrinology, 2018. PubMed 29172782
  19. Ginseng for erectile dysfunction. The Cochrane database of systematic reviews, 2021. PubMed 33871063
  20. A double-blind placebo-controlled trial of maca root as treatment for antidepressant-induced sexual dysfunction in women. Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2015. PubMed 25954318
  21. Effects of saffron (Crocus sativus) on sexual dysfunction among men and women: A systematic review and meta-analysis. Avicenna journal of phytomedicine, 2019. PubMed 31516855
  22. Effect of Zinc on Testosterone Levels and Sexual Function of Postmenopausal Women: A Randomized Controlled Trial. Journal of sex & marital therapy, 2021. PubMed 34311679