Protokół na menopauzę

Najlepiej wypadają fitoestrogeny: w metaanalizie 15 badań zmniejszały uderzenia gorąca o 0,89 dziennie wobec placebo, a ekstrakt z czerwonej koniczyny o 1,73. Pluskwica groniasta nie różniła się od placebo.

Ostatnia aktualizacja: 7 października 2026

Wyniki dotyczą kobiet w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie, bez raka piersi w wywiadzie. Dawki opisują przebieg badań i nie są zaleceniem. Decyzję o leczeniu hormonalnym podejmuje lekarz.

Jakie suplementy zmniejszają uderzenia gorąca w menopauzie?

Fitoestrogeny: w metaanalizie 15 badań (10 z danymi o uderzeniach gorąca) zmniejszały ich częstość istotnie bardziej niż placebo (o 0,89 uderzenia dziennie), bez poważnych działań niepożądanych. Ekstrakty z czerwonej koniczyny: w metaanalizie 8 badań -1,73 uderzenia dziennie (przedział ufności od -3,28 do -0,18). Przegląd Cochrane z 2013 roku (43 badania, 4364 osoby) uznał jednak, że dowody nie są rozstrzygające.

Źródła: PubMed 25263312, PubMed 33920485, PubMed 24323914

Czy pluskwica groniasta działa?

Nie. W przeglądzie Cochrane 16 badań (2027 kobiet; mediana dawki 40 mg dziennie, średnio 23 tygodnie) pluskwica nie różniła się od placebo pod względem częstości uderzeń gorąca (różnica 0,07 uderzenia dziennie; przedział ufności od -0,43 do 0,56) ani wyniku skali objawów (-0,10).

Źródło: PubMed 22972105

Czy fitoestrogeny są bezpieczne?

W przeglądzie Cochrane nie wykazano pobudzenia estrogenowego błony śluzowej macicy ani pochwy ani innych działań niepożądanych przy stosowaniu do 2 lat. Z badań wyłączono kobiety z rakiem piersi w wywiadzie.

Źródło: PubMed 24323914

Protokół krok po kroku

Policz uderzenia gorąca przed startem
Zapisuj liczbę uderzeń gorąca przez tydzień przed rozpoczęciem. Po kilku tygodniach porównasz wynik z początkiem.
Wybierz ekstrakt o odpowiedniej dawce
W analizie czerwonej koniczyny wyraźniejszą różnicę dawały dawki izoflawonów co najmniej 80 mg dziennie, obserwacja przez 12 tygodni i co najmniej 5 uderzeń gorąca dziennie na starcie.
Źródło: PubMed 33920485
Pamiętaj o silnym efekcie placebo
W badaniach Cochrane spadek częstości uderzeń gorąca po placebo wynosił od 1% do 59%. Ocenę oprzyj na liczbie uderzeń, nie na samopoczuciu.
Źródło: PubMed 24323914
Omów suplement z lekarzem przy raku piersi
Badania Cochrane wyłączały kobiety, które miały raka piersi. Przy takim wywiadzie o suplemencie decyduje lekarz prowadzący.
Źródło: PubMed 24323914

Jakie suplementy na menopauzę mają badania?

Czerwona koniczyna (ekstrakt)

Metaanaliza 8 badań z randomizacją (10 porównań)

Dawka w badaniach: Izoflawony co najmniej 80 mg dziennie dawały wyraźniejszą różnicę
Czas: 12 tygodni
Wynik: Uderzeń gorąca było mniej o 1,73 dziennie (przedział ufności od -3,28 do -0,18; p = 0,0292).
Zastrzeżenia: Autorzy piszą, że potrzebne są lepiej zaprojektowane badania. W przeglądzie Cochrane pięć badań z ekstraktem Promensil dało różnicę -0,93 uderzenia dziennie (od -1,95 do 0,10), czyli nieistotną.

Źródła: PubMed 33920485, PubMed 24323914

Izoflawony sojowe i inne fitoestrogeny

Metaanaliza 15 badań z randomizacją (10 z danymi o uderzeniach gorąca); przegląd Cochrane 43 badań, 4364 osoby

Dawka w badaniach: W 4 badaniach ekstrakty z wysoką zawartością genisteiny (powyżej 30 mg dziennie) konsekwentnie zmniejszały częstość uderzeń gorąca
Czas: Od 3 do 12 miesięcy w metaanalizie; co najmniej 12 tygodni w przeglądzie Cochrane
Wynik: Uderzeń gorąca było mniej o 0,89 dziennie wobec placebo (p poniżej 0,005). Wynik indeksu Kuppermana nie różnił się istotnie.
Zastrzeżenia: Przegląd Cochrane nie uznał dowodów za rozstrzygające: wiele badań było małych i miało wysokie ryzyko błędu, a placebo działało silnie. Autorzy wskazują, że koncentraty genisteiny warto zbadać dalej.

Źródła: PubMed 25263312, PubMed 24323914

Co nie potwierdziło się w badaniach menopauzy?

Pluskwica groniasta
W przeglądzie Cochrane 16 badań (2027 kobiet) pluskwica nie różniła się od placebo pod względem częstości uderzeń gorąca ani wyniku skali objawów. Terapia hormonalna zmniejszała objawy bardziej niż pluskwica (standaryzowana różnica średnich 0,32).
Źródło: PubMed 22972105

Bezpieczeństwo

W przeglądzie Cochrane nie wykazano pobudzenia estrogenowego błony śluzowej macicy ani pochwy ani innych działań niepożądanych fitoestrogenów przy stosowaniu do 2 lat.
Źródło: PubMed 24323914
Krwawienie po menopauzie wymaga konsultacji lekarskiej. Suplement nie zastępuje diagnostyki.

Najczęstsze pytania

Czy placebo działa na uderzenia gorąca?

Tak. W przeglądzie Cochrane spadek częstości uderzeń gorąca po placebo wynosił od 1% do 59%, więc samo odczucie poprawy niewiele mówi o skuteczności suplementu.

Źródło: PubMed 24323914

Czy terapia hormonalna działa lepiej niż pluskwica?

Tak. W porównaniu z pluskwicą terapia hormonalna istotnie zmniejszała wynik skali objawów menopauzalnych (standaryzowana różnica średnich 0,32; 5 badań, 468 kobiet) i częstość uderzeń gorąca (3 badania, bez łączenia danych). Decyzję o terapii podejmuje lekarz.

Źródło: PubMed 22972105

Jak długo stosować fitoestrogeny?

Badania czerwonej koniczyny z wyraźniejszym efektem trwały 12 tygodni, a w metaanalizie fitoestrogenów interwencje trwały od 3 do 12 miesięcy.

Źródła: PubMed 33920485, PubMed 25263312

Zobacz też: Protokół na sen.

Źródła

Efficacy of phytoestrogens for menopausal symptoms: a meta-analysis and systematic review. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 2015. PubMed 25263312
Evaluation of Clinical Meaningfulness of Red Clover (Trifolium pratense L.) Extract to Relieve Hot Flushes and Menopausal Symptoms in Peri- and Post-Menopausal Women: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 2021. PubMed 33920485
Phytoestrogens for menopausal vasomotor symptoms. The Cochrane database of systematic reviews, 2013. PubMed 24323914
Black cohosh (Cimicifuga spp.) for menopausal symptoms. The Cochrane database of systematic reviews, 2012. PubMed 22972105